Thứ Tư, 4 tháng 2, 2026

Thép-Đã-Tôi-Thế-Đấy!

Thép-Đã-Tôi-Thế-Đấy!
Trường có ông thầy, chánh quán xứ cầu Sông, đi tập kết về được cho dạy môn chính trị Mác-Lê. Thầy được phân một buồng ở khu gia binh cũ gần sân bay bỏ hoang, cũng nằm trong nội hạt. Thầy chiến đấu bền bỉ từ khoá đầu đến tận khoá mười mấy, chính xác bao nhiêu thì không nhớ rõ, chỉ biết lúc chúng tôi ra trường lâu rồi, thầy vẫn còn ... giảng.
Ngoài nghề tay phải là dạy chính trị, thầy còn có nghề tay trái là “bao thầu trọn gói”. Từ chụp hình làm thẻ các lớp, hình khai giảng khoá mới, hình kỷ niệm ra trường đến các thứ tứ lung tung không biết gọi tên là gì cho phải phép.
Đám cưới, đại hội công đoàn, thanh niên, phụ nữ ... thầy ôm trọn, không chừa một mảng đời sống quần chúng nào.
Phương tiện tác nghiệp là một cái máy Ze-nít, xuất xưởng từ cái thuở mà Sa hoàng Ni-cô-lai đệ nhị hình như ... còn đang suy nghĩ coi có nên thoái vị hay chưa !
Còn nghề tay phải là dạy chính trị thì khỏi phải nói. Là của hiếm.
Hiếm từ lý luận cho tới hô khẩu hiệu.
Hai mươi năm sống cùng nhân dân, thêm mấy năm được làm cán bộ sống cận kề thủ đô, thầy đủ tự tin đủ sức “bao giàn” hết các lớp, năm này qua năm khác. Thành thử bài giảng của thầy đanh thép, giàu sức chiến đấu, lý lẽ sắc bén như mác như lê. Câu chữ thuộc làu làu, tuôn ra ào ào như cái ra-đi-ô bị kẹt vô-lum, vặn xuống không được mà tắt cũng ... không xong.
Ngoại hình thầy cũng rất ... có lập trường.
Tóc cắt trắng xát phía dưới ót và hai bên mang tai, xốc thẳng đứng lên bằng một đường tông-đơ sắt lẹm. Phần trên được định hình bằng một nhát kéo cắt xéo, trông như lưỡi mác nghiêng bên đầu.
Bữa nào muốn khoe vầng trán cao bóng lưởng, thầy thoa dầu, chải ngược tóc ra sau.
Nhìn từ phía ót hao hao Hít-le.
Nhìn chính diện, nhứt là buổi chớm đông có gió mùa, thầy diện bộ đại cán ục ịch, trông lại giống Mao chủ tịch .
Một hôm, giữa lúc thầy đang thao thao bất tuyệt về ba nguyên lý của phép biện chứng duy vật, bốn bước đi lịch sử thời kỳ quá độ tiến lên xã hội chủ nghĩa vân vân và vân vân...
Đúng lúc cao trào, thằng P. giơ tay xin hỏi.
Đôi mắt nó rực sáng.
Đôi tai vểnh lên, nghe như nuốt từng lời của thầy. Nó đứng dậy rất lễ phép, thưa gởi một hồi lâu lắc, hơi cà lăm nhưng nêu đại ý thì rõ ràng :
- Thưa thầy, chúng em chưa hình dung nổi. Xin thầy diễn tả sơ sơ về thiên đường xã hội chủ nghĩa khi thành công, cụ thể nó ra làm sao, để bọn em tưởng tượng được chút nào ra chút ấy, được không ạ ?
Thầy gật gù
Gật rất lâu
Gật với vẻ hài lòng của một giáo sư vừa được hỏi đúng trọng tâm tư tưởng.
Thầy nói, câu hỏi này lớn, cần nghiên cứu nghiêm túc, và hẹn... tuần sau trả lời.
Một tuần trôi qua
Đến giờ chính trị, tuy chưa từng đến tận nơi nhưng thầy biết tuốt mọi chỗ được nghe nói. Thầy lại thao thao bất tuyệt tả cảnh sắc và con người đang tiến lên, nào là Mát-cơ-va, nào là Cu-ba, nào là Bắc-kinh.
Cho tới cuối giờ, thầy giữ lời.
Cả lớp im phăng phắt.
Thầy nói, chậm rãi, rõ ràng, từng ý một :
Hãy hình dung đi. Khi xã hội chủ nghĩa thành công thì :
- Của cải như không khí
- Con người như thánh hiền
- Cảnh vật như thần tiên .
Thề đó, tui ghi lại y chang, không thiếu không thừa. Chỉ hơi lo:
Ngày ấy, chắc phải cần rất ...rất nhiều giấy để vẽ.

Phú Đặng

Ngựa

Ngựa
Tuân lịnh triều đình, Tướng quân nhanh chóng dẫn đầu đoàn binh mã tiến về miền biên ải đóng quân.
Một tháng rồi hai tháng trôi qua, nỗi nhớ kinh thành, nhớ vợ chất đầy trong mắt. Mặt tướng quân ngày càng cau có, lời của ngài đa phần là la mắng thuộc hạ.
Đêm mùa xuân, sau âm thanh của đám binh sĩ cười đùa giỡn cợt nhau tắt hẳn như mọi khi vì đã đến giờ đi ngủ. Doanh trại chìm trong yên lặng ngoại trừ thỉnh thoảng có tiếng động từ dãy chuồng ngựa. Ngài ngồi nhìn cây đuốc bập bùng. Lửa ngoài hiu hắt, lửa lòng lại bùng cháy. Đêm ấy, tướng quân trở mình nhiều hơn lính gác đổi phiên.
Rất ngạc nhiên về sự bình thường có phần vui vẻ của đám thuộc hạ, đêm nọ ngài kêu một số quân sĩ vào trại, tướng quân hỏi :
- Ta vâng mệnh triều đình đưa các ngươi lập đồn nơi biên cương xa làng mạc vợ con. Xa kinh thành lâu ngày, các ngươi vẫn cười nói rôm rả. Có bí quyết gì chăng ?. Vậy các ngươi giải quyết việc này thế nào mà trông các ngươi vui vẻ như vậy ?
- Thưa tướng quân, ngựa ạ
Vừa nghe vậy, ngài nổi giận đập bàn:
- A, cái quân này ! Đồ súc sinh, cút khỏi đây ngay.
Đám quân lính mặt xanh như đít nhái thu mình đi lui nhanh nhất có thể để tránh cơn nóng giận của tướng quân...
Nhiều đêm tiếp theo, lửa lòng càng dập càng bùng, ngài nghĩ lại có lẽ đám quân kia trong hoàn cảnh này cũng phần nào có lý, đảo mắt xung quanh doanh trại vắng lặng như tờ, hướng về phía chuồng ngựa, ngài ngần ngừ rất lâu, như đang cân nhắc quốc sự. Rồi ... quốc sự đành để sáng mai.
Sáng hôm sau, từ chú lính lệ hầu trà cho đến chú cần vụ lo cơm, giặt áo đều thấy mặt ngài giãn ra, vui vẻ hơn những ngày đã qua...
Mấy ngày liên tiếp tiếng la mắng thuộc hạ bớt hẳn, thậm chí thỉnh thoảng lũ quân hầu còn lén nhìn trộm, thấy ngài cười một mình...
Đêm thượng tuần trăng non trên đỉnh đầu, ra lệnh bày cuộc rượu. Tướng quân nâng chén, cười rất độ lượng, cái cười của người vừa ... hiểu đời hơn trước.
Đang lúc vui vẻ, ngài nói:
- Hôm trước ta cũng có la mắng hơi oan cho các ngươi về vụ ngựa, nay ta hỏi các ngươi đã dùng ngựa như thế nào vậy ?
- Thưa tướng quân, chúng tôi dùng ngựa phi nhanh về làng tìm ...
- !

Phú Đặng