Thứ Bảy, 3 tháng 1, 2026

Chụp đìa

Chụp đìa
Cuối năm về U Minh, lúa đã gặt xong, đầu mùa khô nước rút đã ráo mặt ruộng để lại đồng trơ gốc rạ vàng khô dưới nắng. Cá ngoài đồng đã lần theo lạch nước sình mà lục đục tìm đường thoát vô đìa, quẫy nhẹ dưới làn nước đục, nghe động là tản ra liền.
Đìa nằm đó, trũng sâu, ôm nước như ôm của để dành. Người trong xóm biết chờ, nên không ai vội. Cứ để cá ăn no, lớn thêm chút nữa. Chờ đến chừng tháng Chạp, khi gió chướng bắt đầu thổi se se thì rủ nhau ra chụp đìa.
Bữa đó, đìa lặng. Mặt nước đục ngầu, thỉnh thoảng gợn lên mấy vòng tròn nhỏ rồi tan mất. Bà con trong xóm làm vần công thả tấm lưới lớn phủ kín mặt đìa, mép lưới chìm xuống dưới mực nước ghim bằng nẹp tre vào bờ, vừa đủ chặt để giữ, vừa đủ hở cho cá tưởng đây là đường thoát. Xong xuôi, cả nhóm ngồi tụ lại hút thuốc chờ. Không ai nói lớn. Chỉ nghe tiếng gió lùa qua lau sậy quanh đìa.
Nước trong đìa động. Cá bắt đầu ngộp, cố trồi lên thở. Bị lưới phủ kín, tụi nó len lỏi tìm mấy khe hở sát bờ, lưng đen trườn qua trườn lại dưới lớp lưới, nhìn rõ mồn một. Chừng đâu ngoài hơn một tiếng, cá lớn cá lỡ cỡ đã ngoi được qua mép lưới bơi quẫy chòi đạp phía trên tấm lưới, lúc đó người ta mới ghim thêm nẹp tre cho sát, khóa luôn đường rút.
“ Rồi đó!”, ai đó nói khẽ. Lưới được kéo lên từ từ. Mặt nước giao động. Cá lóc, cá trê quẫy mạnh, đuôi đập nghe bạch bạch. Cá rô, cá sặc rằn nhảy xoi xói, vảy bạc lấp lánh dưới nắng xế xiên xiên. Cá lớn mắc lưới hết, cá nhỏ lọt qua thì thôi, để đìa còn cá, năm sau còn sinh sôi nẩy nở đặng mà chụp tiếp.
Cá được múc vô cần xé, để đầy một góc bờ. Gió chướng thổi lồng lộng, mang theo mùi bùn non ngai ngái. Mấy đứa nhỏ lội bì bõm quanh đìa, tay cầm vợt, mắt dán xuống nước, bắt hôi mớ cá nhỏ ngộp thở hả họng bơi lờ đờ ven bờ. Tiếng nói lan ra, vang dội quanh đìa, tiếng cười giòn tan tới tận mấy công ruộng xa.
Chủ đìa lựa mấy con cá lóc bự nhứt, xiên cây, nướng trui liền tại chỗ. Lửa rơm bốc lên, da cá cháy xèo xèo, mỡ nhỏ xuống nghe lép bép. Mùi cá nướng quyện với mùi rơm khét, thơm tới nỗi ai đứng gần cũng phải nuốt nước miếng. Trên bờ, tàu lá chuối trải ra xanh mướt, rau rừng mọc dọc bờ kinh bứt sẵn tươi rói.
Cá chín, cạo lớp cháy đen bên ngoài, thịt trắng phau, chấm muối ớt giã tay, cay xé lưỡi. Rượu đế trong can rót ra chén, chuyền tay nhau, uống một hớp là ấm ran ngực. Người lớn ngồi kể chuyện ruộng mùa, chuyện năm rồi được mất. Mấy đứa nhỏ vừa ăn vừa cười, miệng lem luốc tro than.
Chiều cuối năm, nắng tắt chậm sau rặng tràm. Gió chướng thổi qua mang theo mùi cá nướng, mùi rơm, mùi đất ẩm. Không ai nói ra mà ai cũng biết: Tết đang về rất gần.
Chụp đìa đâu chỉ để bắt cá. Đó là lúc cả xóm gom lại, chia nhau con cá, hùn nhau tiếng cười, và giữ giùm nhau chút hương vị quê nhà. Giữ mùi vị dù có đi xa, chỉ cần nhớ lại thôi là đã thấy lòng mềm nhũn...
Tất cả cảm xúc:
MaiKhoi Nguyen, Hoang Nguyen và 42 người khác

Phú Đặng

Thứ Sáu, 2 tháng 1, 2026

Chuyện tầm phào ... : Bờ kè hoàn hảo

Chuyện tầm phào ... : Bờ kè hoàn hảo
Người ta thường nói ở đời ai cũng thích cái đẹp, cái hoàn hảo…
Thiệt ra, chưa chắc!
Có người mê xe bóng loáng nhưng lại nhớ hoài cái xe cà tàng đôi lúc chết máy giữa đường giữa chợ. Có người thích mua áo mới nhưng đi chơi lại chọn cái áo quen thuộc đã bạc màu, kể cả khi muốn nằm lại quàng cái áo cũ nhăn nhúm mới ngủ được.
Tôi thì… đang nhớ một cái “mụt ghẻ” bên kia sông!
Ngày nào cũng thế, mở cửa từ balcon nhìn sang, đập vô mắt là chỗ bờ kè làm bị hư, họ không lo sửa mà chống chọi tạm bằng mấy cây cọc sắt đen thui rỉ sét. Xấu xí, chướng mắt, vậy mà nhìn riết cũng thành quen, thành một phần trong khung cảnh quen thuộc!
Rồi cũng tới ngày họ sửa xong. Bờ kè bỗng trắng tinh, thẳng tắp, đẹp như đội hình diễu binh. Chỉ có vậy mà tôi lại bỗng thấy hụt hẫng như thể thiếu cái gì quen thuộc, chợt nghĩ về nhiều phút xấu xí đáng nhớ cùng vài người bạn cũ, từng có lúc tưởng chừng gây phiền toái, từng khi đỏ mặt tía tai cãi nhau chan chát, từng tức lộn ruột cành hông, giờ không còn bên cạnh để lại khoảng trống toang hoác.
Hóa ra, cũng cần vài chỗ rỉ sét, vài mảng lem nhem, vài vết sẹo…để còn thấy đó thật là đời thiệt của những người sống quanh ta.
Còn hoàn hảo dễ hoá ra xa lạ, y như hàng mẫu để ngó không sờ mó. Như món nhậu bỏ phẩm màu quá tay, nhìn thì long lanh, ăn vô lạt lẽo trớt quớt…
Gặp nhau, mới cụng cái ly vài quậng lại cãi nhau từ những chuyện đẩu chuyện đâu y như hồi xưa cũ…
Rồi giả bộ như vô tình âm thầm để lại từng chút yêu thương kèm câu móc họng làm tui cứ nhớ mà … rưng rưng!
Không có mô tả ảnh.
Tất cả cảm xúc:
Xu Nhung, Khoảng Lặng và 53 người khác

Phú Đặng

Góc khuất nào âm thầm giết chết bạn tôi

Góc khuất nào đã âm thầm cố giết bạn bè tôi?

   Tuần trước, nghe tin một người bạn từ thuở học trò vừa chính thức gia nhập đội quân bị điều trị ung thư !
   Gọi điện hỏi thăm, bạn cười buồn, rồi đáp lại chỉ biết nói vài câu an ủi lấy lệ… Câu cuối cùng cả hai chúng tôi vô tình đều buộc miệng thốt ra, như một chân lý cay đắng: “Trời kêu ai nấy dạ!”

   Tuần này, lại thêm một tin chẳng vui nữa: Một người bạn khác cũng phải đi vô nơi không hề muốn, vừa lấy sinh thiết xong, cho về nhà đợi kết quả. Chờ đợi trong thấp thỏm lo âu, le lói một tia hy vọng mong manh… hay đã sang bên kia ranh giới ?

    Góc khuất nào đã âm thầm cố giết bạn bè tôi?

   Tuần trước, nghe tin một người bạn từ thuở học trò vừa chính thức gia nhập đội quân bị điều trị ung thư !
   Gọi điện hỏi thăm, bạn cười buồn, rồi đáp lại chỉ biết nói vài câu an ủi lấy lệ… Câu cuối cùng cả hai chúng tôi vô tình đều buộc miệng thốt ra, như một chân lý cay đắng: “Trời kêu ai nấy dạ!”

   Tuần này, lại thêm một tin chẳng vui nữa: Một người bạn khác cũng phải đi vô nơi không hề muốn, vừa lấy sinh thiết xong, cho về nhà đợi kết quả. Chờ đợi trong thấp thỏm lo âu, le lói một tia hy vọng mong manh… hay đã sang bên kia ranh giới ?

    Mấy năm trở lại đây, hầu như năm nào cũng vậy chúng tôi lại âm thầm "điểm danh" những người bạn không còn nữa… Ra đi vì K là cách gọi né tránh mà người nhà hay dùng để đỡ đau lòng hơn chăng khi không phải nói thẳng “ bị ung thư"?
   Thời chiến hòn tên mũi đạn có biết chừa ai đâu, bom rơi đạn lạc cũng làm người ta chết nhiều, nhưng còn hiểu được lý do. Thời bình, cái chết đến lặng lẽ, đều đặn, nhẫn tâm qua từng lần đi khám bịnh. Cái chết được định danh bằng một chữ cái đơn độc: K !
  Vì sao bạn bè tôi có quá nhiều người chết cùng một căn bịnh như thế?
    Vì sao thế hệ chúng tôi phải mang kiếp nạn này?  
   Ai đã góp tay mang về gieo rắc nhiều độc tố giết dần bạn bè tôi? 

   Bạn bè tôi, những người phải sống đau đớn vật vã với thuốc, với xạ trị hoá trị, thân hình tàn tạ cộng thêm nỗi lo cả nhà trắng tay vì thuốc, họ sống một cách nào đó xét cho cùng còn khốn khổ hơn cả người đã khuất: Bản án K, được ký sẵn chỉ còn chờ ngày tuyên! Trong khi ấy, gia đình kiệt quệ, hy vọng mong manh, cả nhà đi nhẹ nói khẽ mà trong lòng ai cũng phải gồng mình gượng cười để hy vọng người khác không gục ngã!
   Bạn bè tôi cả một thế hệ khốn khổ, phải sống như thể đang chuộc lỗi cho điều gì đó không hề do mình gây ra.

“Bạn cũ xa rồi, có người về đất buông xuôi/ năm ba đứa bạt phương trời…  “
   Đất này rồi sẽ còn được mấy ai không bị chết vì K ? 
  Tiền nhân ơi, e rằng đám hậu bối chúng con … không thể vượt qua !Mấy năm trở lại đây, hầu như năm nào cũng vậy chúng tôi lại âm thầm "điểm danh" những người bạn không còn nữa… Ra đi vì K là cách gọi né tránh mà người nhà hay dùng để đỡ đau lòng hơn chăng khi không phải nói thẳng “ bị ung thư"?
   Thời chiến hòn tên mũi đạn có biết chừa ai đâu, bom rơi đạn lạc cũng làm người ta chết nhiều, nhưng còn hiểu được lý do. Thời bình, cái chết đến lặng lẽ, đều đặn, nhẫn tâm qua từng lần đi khám bịnh. Cái chết được định danh bằng một chữ cái đơn độc: K !
  Vì sao bạn bè tôi có quá nhiều người chết cùng một căn bịnh như thế?
    Vì sao thế hệ chúng tôi phải mang kiếp nạn này?  
   Ai đã góp tay mang về gieo rắc nhiều độc tố giết dần bạn bè tôi? 

   Bạn bè tôi, những người phải sống đau đớn vật vã với thuốc, với xạ trị hoá trị, thân hình tàn tạ cộng thêm nỗi lo cả nhà trắng tay vì thuốc, họ sống một cách nào đó xét cho cùng còn khốn khổ hơn cả người đã khuất: Bản án K, được ký sẵn chỉ còn chờ ngày tuyên! Trong khi ấy, gia đình kiệt quệ, hy vọng mong manh, cả nhà đi nhẹ nói khẽ mà trong lòng ai cũng phải gồng mình gượng cười để hy vọng người khác không gục ngã!
   Bạn bè tôi cả một thế hệ khốn khổ, phải sống như thể đang chuộc lỗi cho điều gì đó không hề do mình gây ra.

“Bạn cũ xa rồi, có người về đất buông xuôi/ năm ba đứa bạt phương trời…  “
   Đất này rồi sẽ còn được mấy ai không bị chết vì K ? 
  Tiền nhân ơi, e rằng đám hậu bối chúng con … không thể vượt qua !

Phú Đặng

Thứ Tư, 2 tháng 7, 2025