Chụp đìa

Chụp đìa

Cuối năm về U Minh, lúa đã gặt xong, đầu mùa khô nước rút đã ráo mặt ruộng để lại đồng trơ gốc rạ vàng khô dưới nắng. Cá ngoài đồng đã lần theo lạch nước sình mà lục đục tìm đường thoát vô đìa, quẫy nhẹ dưới làn nước đục, nghe động là tản ra liền.

Đìa nằm đó, trũng sâu, ôm nước như ôm của để dành. Người trong xóm biết chờ, nên không ai vội. Cứ để cá ăn no, lớn thêm chút nữa. Chờ đến chừng tháng Chạp, khi gió chướng bắt đầu thổi se se thì rủ nhau ra chụp đìa.

Bữa đó, đìa lặng. Mặt nước đục ngầu, thỉnh thoảng gợn lên mấy vòng tròn nhỏ rồi tan mất. Bà con trong xóm làm vần công thả tấm lưới lớn phủ kín mặt đìa, mép lưới chìm xuống dưới mực nước ghim bằng nẹp tre vào bờ, vừa đủ chặt để giữ, vừa đủ hở cho cá tưởng đây là đường thoát. Xong xuôi, cả nhóm ngồi tụ lại hút thuốc chờ. Không ai nói lớn. Chỉ nghe tiếng gió lùa qua lau sậy quanh đìa.

Nước trong đìa động. Cá bắt đầu ngộp, cố trồi lên thở. Bị lưới phủ kín, tụi nó len lỏi tìm mấy khe hở sát bờ, lưng đen trườn qua trườn lại dưới lớp lưới, nhìn rõ mồn một. Chừng đâu ngoài hơn một tiếng, cá lớn cá lỡ cỡ đã ngoi được qua mép lưới bơi quẫy chòi đạp phía trên tấm lưới, lúc đó người ta mới ghim thêm nẹp tre cho sát, khóa luôn đường rút.

“ Rồi đó!”, ai đó nói khẽ. Lưới được kéo lên từ từ. Mặt nước giao động. Cá lóc, cá trê quẫy mạnh, đuôi đập nghe bạch bạch. Cá rô, cá sặc rằn nhảy xoi xói, vảy bạc lấp lánh dưới nắng xế xiên xiên. Cá lớn mắc lưới hết, cá nhỏ lọt qua thì thôi, để đìa còn cá, năm sau còn sinh sôi nẩy nở đặng mà chụp tiếp.

Cá được múc vô cần xé, để đầy một góc bờ. Gió chướng thổi lồng lộng, mang theo mùi bùn non ngai ngái. Mấy đứa nhỏ lội bì bõm quanh đìa, tay cầm vợt, mắt dán xuống nước, bắt hôi mớ cá nhỏ ngộp thở hả họng bơi lờ đờ ven bờ. Tiếng nói lan ra, vang dội quanh đìa, tiếng cười giòn tan tới tận mấy công ruộng xa.

Chủ đìa lựa mấy con cá lóc bự nhứt, xiên cây, nướng trui liền tại chỗ. Lửa rơm bốc lên, da cá cháy xèo xèo, mỡ nhỏ xuống nghe lép bép. Mùi cá nướng quyện với mùi rơm khét, thơm tới nỗi ai đứng gần cũng phải nuốt nước miếng. Trên bờ, tàu lá chuối trải ra xanh mướt, rau rừng mọc dọc bờ kinh bứt sẵn tươi rói.

Cá chín, cạo lớp cháy đen bên ngoài, thịt trắng phau, chấm muối ớt giã tay, cay xé lưỡi. Rượu đế trong can rót ra chén, chuyền tay nhau, uống một hớp là ấm ran ngực. Người lớn ngồi kể chuyện ruộng mùa, chuyện năm rồi được mất. Mấy đứa nhỏ vừa ăn vừa cười, miệng lem luốc tro than.

Chiều cuối năm, nắng tắt chậm sau rặng tràm. Gió chướng thổi qua mang theo mùi cá nướng, mùi rơm, mùi đất ẩm. Không ai nói ra mà ai cũng biết: Tết đang về rất gần.

Chụp đìa đâu chỉ để bắt cá. Đó là lúc cả xóm gom lại, chia nhau con cá, hùn nhau tiếng cười, và giữ giùm nhau chút hương vị quê nhà. Giữ mùi vị dù có đi xa, chỉ cần nhớ lại thôi là đã thấy lòng mềm nhũn...

Tất cả cảm xúc:

44MaiKhoi Nguyen, Hoang Nguyen và 42 người khác

Phú Đặng