Cái máy ảnh hay cây bút chỉ là phương tiện !
Chụp ra bức ảnh đẹp đầy cảm xúc, xét trên vài khía cạnh cũng giống như người dịch từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt :
- Vẫn khung ảnh đó cùng một thời điểm nhưng mỗi tay máy thể hiện các góc chụp và đóng khung hình … khác nhau ! Ví dụ như 2 ảnh minh hoạ đính kèm.
- Tinh hoa dùng câu chữ của dịch giả có tải được sức sống động của hình tượng và ý sâu sắc của tác giả hay không là vấn đề lớn, ví dụ như là:
Từ 2 câu trong bài thi Vô đề của Lý Thương Ẩn
- …” Xuân tàm đáo tử ty phương tận / Lạp cự thành hôi lệ thuỷ can. “
Để dịch ra tiếng Việt, mấy trăm năm qua rất nhiều dịch giả đã dùng nhiều cách, xét 2 bài vẫn chỉ gói gọn trong 14 chữ:
Có người dịch theo thể thơ lục bát: “ Thác rồi tằm mới dứt tơ / Tàn rồi ngọn nến mới khô lệ sầu “
- Có ai đó đã dịch theo thể thất ngôn trong thơ Đường“ Con tằm đến thác tơ còn vướng/ Cây nến sắp tàn lệ vẫn sa “
Văn chương chữ nghĩa đôi khi như nhiếp ảnh: Chỉ khi quan sát khá tinh tế mới thể hiện lột tả được !
Chỉ 14 chữ để dịch đã thể hiện một đằng chỉ là Past một đằng là cả Past continuous !
Phú Đặng
