Chuyện tầm phào số 21: Từ vết bầm trên má

     Sáng hôm ấy, Vân Anh đến lớp với tâm trạng hào hứng, vì em đã học bài rất kỹ. Nhưng Minh – bạn hoc ngồi cạnh, ít khi có thời gian học, bạn ấy chỉ cần… chép bài  - “Cho tao chép đi!”. “Không được đâu, cô sẽ phạt cả hai đứa.” Vân Anh lắc đầu, giữ chặt tờ giấy kiểm tra. Minh định giật nhưng không được, nghiến răng: “Ra chơi mày biết tay tao!”

   Tiếng chuông vừa vang lên, Minh ra khỏi cửa kéo hai “đồng minh” theo sau, lùa ép rồi đẩy Vân Anh vào góc tường cuối hành lang . Hai đứa đứng che chắn canh chừng Sao Đỏ đang đi tuần tra lùng sục trên sân trường. Một cú xô vai, một cái túm áo khiến cô bé loạng choạng nên cú ra đón tiếp chỉ sượt qua gò má ...”  Đồ chảnh! Ích kỷ thì đừng trách.”Cô bé tay xoa má nước mắt rưng rưng, vài học sinh đi qua thấy nhưng chỉ đưa mắt bàng quan không hề có ai lên tiếng hay bảo vệ !

    Cũng từ vết bầm trên má, hôm sau mẹ của Vân Anh và chị Lan mẹ của Minh được mời đến trường. Cô giáo – một người nói thao thao bất tuyệt, giọng vang rổn rảng như loa phường : “ Giáo dục nhân cách như trồng cây tính đến trăm năm, hướng học sinh thấm nhuần 5 điều Bác Hồ dạy, trong ngôi trường xã hội  chủ nghĩa luôn bình đẳng bác ái mong hai vị phụ huynh phối hợp với nhà trường giáo dục các em … “  Quay sang phụ huynh : “Chuyện nhỏ thôi hai chị, trẻ con nghịch ngợm ấy mà!” Chị Lan nhếch mép, giọng chắc nịch:”Tôi biết thằng Minh nó nghịch, nhưng con bé kia cũng phải biết sống hòa đồng chứ. Tính ích kỷ nhỏ nhen trẻ con nào cũng có nhưng bạn bè cùng lớp mà làm vậy kể cũng hơi quá.”Mẹ Vân Anh định lên tiếng, nhưng cô giáo lập tức chen vào: “Đúng rồi! Trẻ con phải đoàn kết, học cách giúp đỡ bạn bè, không cách này thì cách khác. Bạn Vân Anh cần rút kinh nghiệm” … Nói thêm “ Lớp ta là lớp đang phấn đấu trở thành lớp tiên tiến kiểu mẫu, không thể vì chuyện cỏn con mà loan tin ra thì lớp mất danh hiệu còn các em chắc chắn bị đánh giá hạnh kiểm kém năm cuối cấp …”

   Chị im lặng, lòng như có lửa đốt khi thấy cả hai thơn thớt nói cười, cô giáo thì răn đe, muốn nói xin chuyển chỗ ngồi như dự định nhưng e bất thành lại có thể gánh thêm nhiều điều không mong muốn cho Vân Anh nên cũng đành cúi đầu bước ra khỏi văn phòng.

    Qua sân trường, nắm tay con gái, mắt rưng rưng nhưng cố tỏ vẻ vui vẻ : “ Con không sai đâu, Vân Anh. Con phải tự hào vì mình sống trung thực. Nhưng con nhớ… đừng dại dột làm gì khiến mình bị bắt nạt nữa.” Vân Anh hỏi nhỏ “ Mẹ ơi, con đúng sao cô không bênh con?” Chị cười buồn không trả lời mà nói như thể nói một mình: “Cố lên, còn năm tháng nữa thôi là mình thoát khỏi lớp 5 này rồi.” Vân Anh gật đầu, nhìn mẹ cười mà mắt đỏ hoe.

   Hai đôi chân bước chậm mà đường lên lớp 6 hãy còn xa.

   Phụ huynh chúng ta, giỏi thật !

Phú Đặng

Chuyện tầm phào số 20: “Hello”– Phụ huynh chúng ta, giỏi thật !

     Sáng chủ nhật trời mát mẻ, Vân Anh đang làm bài tập. Bé Gạo – nhỏ em họ học lớp 1 – vừa đi học thêm về, chạy vô nhà mặt hí hửng. Trên tay là cuốn tập đầy hình và nhiều chữ nguệch ngoạc ...

- Chị Vân Anh ơi, nay em học tiếng Anh đã giỏi lắm rồi! Muốn em chỉ cho không? Gạo khoe.

- Thiệt không? Vậy chỉ chị vài chữ coi! Gạo gật gù, lấy giọng tự tin:

- Hello nghĩa là… He lâu!

- Hả? He lâu là gì?– Vân Anh trố mắt.

- Là mình lâu lâu gặp bạn, mình phải nói “ He lâu! “cho người ta biết mình nhớ bạn. Vân Anh bật cười, nhưng vẫn ráng nhịn:

- Thôi được, vậy còn từ khác?

- Easy nghĩa là… I zì.

- I zì là gì nữa trời?

- Là dễ ợt luôn! Cái gì dễ thì mình nói “ Izì, I zì “ là xong! – Bé Gạo nói mà cái mặt hất lên trời đầy tự hào.

    Vân Anh bắt đầu thấy thú vị: “Vậy từ ‘cat’ nghĩa là gì?”. Gạo trả lời ngay, không cần suy nghĩ: “Cat là… là ...cái cát! Ở biển đầy ra đó!”. “Ủa, không phải là con mèo hả?” – Vân Anh cười. “ Con mèo nào ? em không biết! “. Con chị ráng không cười, hỏi tiếp: “Thế còn từ ‘run’? Cưng biết không?” Gạo cười tủm tỉm, trả lời chắc nịch: “Run nghĩa là…sợ! Em chắc chắn vậy”. Con bé chị cười muốn té ghế, nhưng bé em vẫn giữ vẻ mặt nghiêm chỉnh. Nó còn nhấn mạnh: “Mấy chữ này I zì! Chị không biết thì thôi, đừng có mà cười...”

     Gạo lật cuốn tập, chỉ vào chữ “happy,” dõng dạc giải thích: “Happy nghĩa là… hấp hì!”. “ Hấp hì là sao trời?” – Vân Anh ngớ ngẩn đến nghẹn lời. “Là mình vui quá thì vừa cười vừa nói ‘hấp hì’, ai chẳng biết!”. Vân Anh không nhịn được, cười chảy nước mắt. Nhưng chưa kịp hỏi tiếp thì Gạo đã nói ngay: “ tiếng Anh có thơ dễ thuộc lắm, chị có biết không?”. Vân Anh nín cười lộ ngạc nhiên “ thơ tiếng Anh ? Cô dạy em học làm thơ ? “. Nhưng Gạo lại vỗ vai chị, nghiêm giọng: “Chị phải học nhiều tiếng Anh thì biết. Tiếng Việt khó ẹc, còn tiếng Anh thì I zì!”. Im lặng một chút để đợi hết ngạc nhiên, nó cất giọng đọc thơ làu làu trơn tuột: “ anh và íp nhớ quen khi. Lúc pho tìm kiếm bởi vì bi câu “ 

   Vân Anh mở to mắt lắc đầu hàm ý không hiểu, rồi nó nhanh trí lấy cuốn tập nhìn vô, con bé ré lên cười ngặt nghẽo làm tôi thấy lạ quá, bèn bước qua coi ké, thoáng nhìn đã khó kiềm chế phải bật lên cả tràng cười ha hả bởi nguyên văn cô nó hay ai đó chép lại dùm, như thế này : 

“ and và if nhớ when khi 

 look for tìm kiếm bởi vì because ! “ 

      Vân Anh cố nhịn để ngắt tiếng cười vì sợ bé Gạo giận, hỏi nhỏ: “Vậy tiếng Việt em học sao rồi? Có giỏi chưa?”. Gạo tự dưng im bặt, mặt hơi bí xị: “ Chưa đâu! Tiếng Việt khó lắm. Mấy từ như ‘rời rạc’ với ‘lẻ tẻ’ gì đó, em chẳng hiểu sao nó cứ na ná nhau.” “Ủa vậy sao không học cho hiểu đã mà em học tiếng Anh trước?”. Má em nói “không học kịp tiếng Anh là không làm được người thành đạt!”. “Còn tiếng Việt thì sao?”. “Tiếng Việt thì… cứ sống đại đi, chắc rồi cũng giỏi!” Vân Anh gượng cười, nhưng lần này, không cười vì vui !

    Từ góc nhà, nhìn hai đứa nhỏ đáng yêu vì sự ngây ngô trẻ con nhưng trong lòng cũng gợn lên chút băn khoăn. Lẽ nào cha mẹ đang đẩy con mình đi quá nhanh trên con đường học hành? Khi một đứa trẻ còn chưa rành tiếng mẹ đẻ, phụ huynh đã vội vã nhồi nhét thêm ngoại ngữ. Học chính học thêm cho nhiều rồi để lại đằng sau một thứ còn quan trọng hơn: Tiếng nói và chữ viết lỏng bỏng của chính con mình !

    Thời này, phụ huynh chúng ta giỏi thật !

    

LaGi

Bãi dương rũ, lạnh bàn tay lạnh

Gió lướt tình cờ cứ ngỡ ru

Trong đôi mắt ướt sao trời đọng

Có cõi trời mơ lạc mất giòng ...

Thủa em còn nhỏ mong trăng muộn

Để bầu trời đêm sáng bỡi sao

Có người kể chuyện Hằng Nga khóc

Nhớ Cuội về trần học cách yêu

Con gái trên trời như dưới thế

Yêu người không chịu để người yêu

Đày đoạ chi nhau giờ xa cách

Ngày lại ngày qua nhớ nhau nhiều ...

  LaGi chuyển gió sao quên mọc 

Đêm hạ tuần mắt sáng môi cong 

Đêm lạnh bên nhau mà như đã 

Tay ấp trong tay, lòng trổ bông …

                          PĐ 23/2/25

Phú Đặng

Ngôi trường tháng Hai

tháng Hai

vươn chút nắng hồng

trường tôi e ấp gió lồng lá xanh

những chiều lá rụng đầy sân

bởi cơn gió nhẹ cuối đông vật vờ

nhìn người

tôi biết mộng mơ

biết xao xuyến bởi hồn thơ dạt dào

bây giờ

mây trắng trên cao

tháng Hai lá mới thay vào lộc non

lối xưa

dáng ấy vẫn còn

vẫn bờ tóc ngắn

vẫn tròn mắt mơ

nơi đây tôi vẫn còn chờ

vẫn triền miên nhớ giấc mơ ngày nào

bóng nghiêng loang gốc phượng hồng

hồn nghiêng theo nhịp

nắng hồng 

tháng Hai 

10B2 /1973

Phú Đặng

Định hình tương lai

     Câu chuyện bắt đầu vào cuối một buổi chiều nóng bức, khi cháu gái tôi – bé Vân Anh, vừa đúng 10 tuổi, bị cha mẹ bắt đưa đi “định hình tương lai” qua những buổi học thêm đầy hứa hẹn. Tôi là người được giao trọng trách cao cả: Cậu út đưa đón và lén lút quan sát cháu qua cửa sổ lớp học dùm chị !

    Trước khi bước vào lớp, Vân Anh với gương mặt thơ ngây, ngước lên hỏi:

- “Cậu ơi, cô bắt buộc đi học thêm hả?”

Tôi nghe câu hỏi ấy mà lòng đau như cắt, nhưng vẫn cười giả lả:

- Cô không bắt buộc, nhưng không đi chắc con khó lòng “qua môn vỡ lòng làm người lớn’.”Con bé gật đầu, bước vào lớp với dáng vẻ của hiệp sĩ nhỏ loạng choạng đi chinh phục rừng rậm, còn tôi đứng lấp ló ngoài hành lang.

    Lớp học thêm diễn ra trong một căn phòng nóng như cái lò bánh mì bất chấp quạt trần chạy hết tốc độ, 25 khuôn mặt trẻ con ngơ ngác, căng thẳng chẳng khác gì dân văn phòng chỗ tôi cuối tháng chạy deadline. Cô giáo bắt đầu bài giảng bằng cách đưa ra bài toán mà ngay cả Einstein cũng phải vò đầu bứt tai:

 - “Một đoàn tàu đi từ A đến B với vận tốc 60km/h, thì bao lâu ba mẹ em sẽ đến ? “ Cả lớp im lặng như tờ. Tôi đứng ngoài nghe lén mà suýt sặc ! Tôi vừa nghe vừa thấy mà không hiểu gì thì phụ huynh nghe con kể lại chắc gì hiểu nhưng sao ai vẫn phải cố lo chạy tiền đóng phí học thêm? Vân Anh thì xoay cây bút trên tay không biết làm sao, rồi quay xuống bàn sau thì thầm: “Bạn ơi, cô đang hỏi về đoàn tàu hay hỏi về ba mẹ tụi mình vậy?”Tôi nhìn con bé mà lòng nghẹn ngào. Ở tuổi chớm lên 10, lẽ ra Vân Anh còn phải được chơi nhảy dây, chơi banh đũa, hoặc chí ít cũng ôm búp bê ngồi ăn kem mát lạnh khi hết giờ học. Thế nhưng, con bé đang vật lộn “giải mã tương lai” bằng toán học nâng cao để áp dụng vào các bài tập “kỹ năng sống” mà tôi thề là người lớn chúng ta chắc gì áp dụng nổi!

    Đến giữa buổi, nhận thấy cả lớp đang bắt đầu mất tập trung, cô giáo quyết định đổi món :

“ Nào các em, bây giờ làm bài tập nâng cao để giải trí nhé!”Tôi hoảng hồn khi nghe ra cách giải trí mà suýt trượt chân té ngoài hành lang. Vân Anh cúi người xuống bàn, lẩm bẩm: “Trời ơi, học thêm mà còn bài tập thì khác gì học chính khóa đâu?”Tôi thầm thì : “Khác chứ con. Chính khóa miễn phí, còn học thêm thì trả phí. Nhưng đâu dám nói to, bộ muốn phá buổi học đầu tiên của những thiên tài còn “nằm trong lá ủ” ư ? 

    Kết thúc buổi học, như những đứa khác con bé lê bước ra khỏi lớp, mắt lim dim, miệng lí nhí:

- “ Cậu à, học thêm đúng là bổ não, bữa nay mới biết thế nào là mệt mỏi, thế nào là … đuối như trái chuối !” Tôi xoa đầu cháu, an ủi:“ Còn thấy mệt vậy là con đang trưởng thành đấy. Vì cô giáo hôm nay nhắn tin tuần sau học thêm… ba buổi!”

    Câu chuyện chưa khép lại khi về nhà cửa lại đóng, chị tôi lại có được vài giờ tăng ca! Hai cậu cháu lại ăn mì gói mà tôi không thể quên nghĩ tới nhiệm vụ cho tương lai xa của những đứa trẻ và tương lai gần của thằng tôi, một nhiệm vụ e là ... 

    Chị tôi, như nhiều phụ huynh ngày nay, giỏi thật !

Phú Đặng ( người ở không ngồi bên hông Miếu Nổi )

Phú Đặng

Chuyện tầm phào số 18 : Họp phụ huynh

 

     Sáng chủ nhật, trời trong veo nhưng lòng tôi thì không. Chị tôi năn nỉ: “ Cậu đi họp phụ huynh cho cháu, chị được cho tăng ca. Khi cô giáo bàn chuyện quỹ lớp thì cậu cố ngồi im, nói gì ra cũng chỉ tội cho Vân Anh thôi !“ 

    Cũng hồi năm kia, chỉ vì “quỹ lớp” che dấu bỡi từ “tự nguyện“ đã ám ảnh tận bây giờ còn rùng mình. Lo lắng chờ nghe phán giá của “quỹ lớp“ chẳng khác gì lo lắng né mìn cóc 652A che giấu dưới lớp lá khô ở chiến trường Kam ! 

    Nhưng việc gì cho Vân Anh là nên làm, tôi đến cổng trường mà trong đầu vẫn luôn tự kỷ ám thị : Bịt mồm giữ miệng làm khán giả ngoan ngoan ngoan …

  

     Cô giáo bước qua cửa lớp, dáng người nhỏ nhắn nhưng quyền uy ngút trời. Chỉ cần ánh mắt cô lướt qua, cả phòng im lặng, tiếng cựa quậy khe khẽ của ai đó làm chiếc băng ghế gỗ ngang nhiên kêu cót két! ... “ Kính thưa các bậc phụ huynh!” – cô giáo bắt đầu, giọng ngân nga như một ca sĩ vừa bước lên sân khấu. – “Năm nay, lớp chúng ta sẽ phấn đấu trở thành lớp kiểu mẫu. Nhưng để làm được điều đó, không thể thiếu sự đồng hành hợp tác của quý vị....”

   Tôi chưa kịp tiêu hóa hết câu “đồng hành hợp tác” thì mắt đã dừng lại trên bảng đen. Cô đã viết sẵn nội dung buổi họp: “ HỘP PHỤ HUYNH – QUỶ LỚP”.Tôi dụi mắt, thầm nghĩ: “Không lẽ cô giáo này viết sai chính tả? Ai sửa hay đây là một ẩn dụ sâu sắc mà đầu óc hạn hẹp của tôi không hiểu nổi?”

     Chương trình họp sau phần điểm danh phụ huynh của học sinh là nhanh chóng chuyển sang phần kêu gọi tài trợ.     

    Một phụ huynh đứng lên đầu tiên. Anh ta mặc vest sáng màu không đeo cà vạt, đứng lên co tay mắt liếc nhìn chiếc đồng hồ sáng loáng , rồi mới cất giọng sang sảng: - “Khoản đó cô giáo đừng lo, cứ để tôi tài trợ bảng tương tác thông minh cho lớp. Cô nói phải đó, trẻ con thời nay phải học công nghệ cao!” Chưa đầy 10 giây sau, một phụ huynh khác – chị Lan, tóc uốn lọn và đeo khá nhiều nữ trang ánh lên mặt mày bóng lưởng – vội chen vào: “Bảng tương tác có cần hay chưa cũng cứ nên có! Năm ngoái tôi đã tài trợ náp - tốp rồi, năm nay tôi tài trợ thêm máy chiếu đồng bộ cho các cháu học theo chuẩn bốn chấm không. Các cháu học trên nền tảng kỷ thuật số mới phát triển trí tuệ được.”

   Tôi ngồi trong góc, nhìn lại chiếc áo sơ mi hơi nhàu của mình, tự nhủ: “Phụ huynh bây giờ cũng nhiều người giàu, ai cũng giỏi thi đua”. Khi cô giáo hỏi thêm ý kiến, tôi định nói tôi có thể góp vài quyển sách hay cho thư viện nhưng lời chưa kịp thốt ra đã bị chìm trong tiếng vỗ tay nồng nhiệt cho một đề xuất tài trợ rèm cửa chống nắng từ một phụ huynh khác bị bác bỏ thẳng thừng thay bằng ai đó xung phong tài trợ máy điều hoà không khí cho phòng học ...

     Đến phần bầu hội trưởng hội phụ huynh, không khí tạo căng thẳng với đủ bộ tịch đầy kịch tính như phiên họp quốc hội được trực tiếp truyền hình ! 

    Cô giáo nở nụ cười ngọt ngào, quay sang chị Lan: “Chị Lan năm ngoái làm hội phó rất tốt, tôi nghĩ chị nên đảm nhiệm vị trí này.”Chị Lan đứng dậy, giọng lảnh lót: “Ôi, em xin, em thì có làm gì được đâu. Tất cả là nhờ sự chỉ dẫn chỉ đạo của cô giáo. Cô đúng là người mẹ thứ hai của cháu! “ Nhưng chưa kịp ngồi xuống, anh mặc vest đã vội đứng lên: “Khoan đã! Tôi nghĩ chức hội trưởng nên để người có quan hệ rộng. Tôi từng làm việc với hiệu trưởng trường quốc tế XYZ, nên sẽ dễ dàng kết nối các dự án lớn.”Mọi ánh mắt dồn về phía cô giáo, chờ đợi sự phân xử. Cô mỉm cười, nụ cười mà tôi tin là có thể làm rã đông cả một tảng băng: “ Tôi nghĩ hai anh chị nên trao đổi thêm ngoài giờ họp nha... “

    Rồi cũng đến phần mà tất cả đều đợi chờ trong sợ hãi: Thu quỹ lớp. “Quỹ lớp là tự nguyện, nhưng để các cháu có điều kiện tốt nhất, phụ huynh chúng ta nên tự nguyện để thống nhất ... cao !” – cô giáo tuyên bố bằng giọng chắc nịch, như thể vừa ban ra một điều luật. Chị phụ huynh ngồi bàn đầu vội đứng lên, nói lớn: “ Năm trước quỹ lớp là 2 triệu, năm nay vật giá tăng cao, tôi tự nguyện đề nghị tăng lên 3 triệu một cháu.” Cô giáo vỗ tay và lác đác có vài phụ huynh vỗ tay theo rất to. Có anh phụ huynh ngồi cuối lớp, giơ tay rụt rè: “ Cô ơi, tôi làm nghề tự do, thu nhập bấp bênh, không biết có thể tự nguyện đóng ít hơn không ạ?” Nụ cười trên môi cô giáo lập tức biến mất. Giọng cô trở nên sắc lạnh: “Chúng ta đều muốn con mình có điều kiện tốt nhất, đúng không? Nếu phụ huynh nào không đóng góp đủ, e rằng các cháu sẽ bị thiệt thòi. Tôi cũng rất khó xử.” Phụ huynh nọ cúi mặt, không dám nói thêm. Tôi nhìn anh, lòng thầm nghĩ nên chăng nói cho ảnh hiểu: “Ở đây chẳng ai tự nguyện cả. Chỉ diễn vở kịch mang tên tự nguyện thôi.”

    Buổi họp kết thúc, cô giáo tươi cười tổng kết: “Cảm ơn các bậc phụ huynh đã ủng hộ nhiệt tình. Tôi tin lớp ta sẽ dẫn đầu toàn khối! 

Trên đường về, tôi đã từng choáng váng khi đi họp phụ huynh từ năm kia, năm nay dạn dày sương gió, làm mặt lì ngồi im thin thít nhưng không khỏi nghĩ suy: Chị tôi cần mẫn đi làm thường xuyên mà luôn phải năn nỉ xin tăng ca thêm bất kể giờ nào cấp trên cho. Đồng tiền ít ỏi nhận lại, một phần đã bổ sung vào nơi để chứng minh mình cũng còn nằm trong nhóm ... phụ huynh chúng ta, giỏi thật !

Bên kia sông

Đưa người qua bên sông

Vạt tóc mềm bay bay

Bờ vai gầy gió ôm

Xin muộn phiền theo mây

 

Đưa người về qua sông 

Bàn tay cười tạm biệt

Đôi mắt nhìn tha thiết

Như người tình mong manh

Hỡi người em bên sông

Nét cười qua đuôi mắt

Nép vào trong dáng nhỏ

Cắn môi mình thương thương

Em về bên kia sông

Chiều bên này tắt nắng

Hoàng hôn len chầm chậm

Chuông nhà thờ ngân vang

Nhịp bước chân đưa tiễn

Vọng ngày sau mơ màng ...

Em Gái Mưa

Em về đêm xuân xưa

Hương ngọc lan ngọt ngọt

Bàn tay mềm che dấu

Phố khuya lạnh tay không !

Hương ngọc lan ấp ủ

Phố xưa ngọn đèn mờ

Phố nay lung linh sắc

Màu thời gian như mơ ...

Em về đêm nửa khuya

Bước chân trần vội vã

Tay chưa cầm thì đã

Khoát tay cười - say bye !

Giá đêm nào cũng mưa

Vài giọt vương lên mắt

Mưa để còn tưởng thật :

Em buồn vì chia xa ...

( PĐ 17.9.23 )

Phú Đặng

Nhatrang 27-5

Tây Nguyên 18-4

Phú Đặng